ഹൈദരാബാദ്∙ അമേരിക്കയിലെ മിസോറിയിലുണ്ടായ വാഹനാപകടത്തിൽ തെലങ്കാന സ്വദേശിനിയായ ദരം സുപ്രിയ (31) മരിച്ചു. മഹാബുബാദ് സ്വദേശിനിയായ സുപ്രിയ ശനിയാഴ്ച മിസോറിയിലെ സെന്റ് ലൂയിസിൽ റെസ്റ്ററന്റ് ജോലി കഴിഞ്ഞ് സുഹൃത്തിനൊപ്പം കാറിൽ മടങ്ങുന്നതിനിടെയാണ് അപകടമുണ്ടായത്. ഇവർ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന കാറിലേക്ക് ട്രക്ക് ഇടിച്ചുകയറുകയായിരുന്നു. ഇടിയുടെ ആഘാതത്തിൽ സുപ്രിയ സംഭവസ്ഥലത്തുവച്ചുതന്നെ മരിച്ചു.

അപകടത്തിൽ ഗുരുതരമായി പരുക്കേറ്റ സുപ്രിയയുടെ സുഹൃത്തിനെ ഉടൻ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. സെന്റ് ലൂയിസിൽ റെസ്റ്ററന്റ് നടത്തിവരികയായിരുന്ന സുപ്രിയ, ജോലി പൂർത്തിയാക്കിയശേഷമാണ് സുഹൃത്തിനൊപ്പം കാറിൽ മടങ്ങിയതെന്നാണ് വിവരം. അപകടത്തിന്റെ കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല.

സുപ്രിയയുടെ ഭർത്താവ് പി. രഞ്ജിത്തും അമേരിക്കയിലാണ്. സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എൻജിനീയറായി ജോലി ചെയ്യുന്ന രഞ്ജിത്താണ് ഞായറാഴ്ച രാവിലെ സുപ്രിയയുടെ മരണവിവരം കുടുംബത്തെ അറിയിച്ചത്. മൃതദേഹം എത്രയും വേഗം നാട്ടിലെത്തിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സഹായം നൽകണമെന്ന് സുപ്രിയയുടെ പിതാവ് തെലങ്കാന മുഖ്യമന്ത്രി എ. രേവന്ത് റെഡ്ഡിയോട് അഭ്യർഥിച്ചു.

ദുബായ്∙ ഫ്ലൈദുബായ് വിമാനത്തിലെ നിർണായക സംഭവത്തിനിടെ അസാധാരണ ധൈര്യവും മനഃസാന്നിധ്യവും പ്രകടിപ്പിച്ച ഇന്ത്യൻ പൈലറ്റ് ക്യാപ്റ്റൻ സ്മിത് മച്ഛാറിനെ ഇസ്രയേൽ സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷത്തിൽ പ്രത്യേക അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി ബെന്യമിൻ നെതന്യാഹു. ജെറുസലേമിലെ ഹെർസൽ പർവതത്തിൽ നടക്കുന്ന പരമ്പരാഗത ആഘോഷദീപം തെളിക്കൽ ചടങ്ങിൽ ക്യാപ്റ്റൻ സ്മിത്തിനും പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിക്കുമൊപ്പം പങ്കെടുക്കാനാണ് ക്ഷണം. ഇസ്രയേൽ പൗരന്മാർക്ക് മാത്രം ലഭിക്കുന്ന പരമോന്നത അംഗീകാരമായാണ് ഈ ആഘോഷദീപം തെളിക്കൽ ചടങ്ങിനെ കണക്കാക്കുന്നത്. ഇത്തവണ ഈ ആദരം ക്യാപ്റ്റൻ സ്മിത്തിന് നൽകുന്നതിൽ ഇസ്രയേൽ അഭിമാനിക്കുന്നുവെന്ന് നെതന്യാഹു അദ്ദേഹവുമായി നടത്തിയ ടെലിഫോൺ സംഭാഷണത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി.

സെപ്റ്റംബർ 30ന് ദുബായിൽനിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഫ്ലൈദുബായ് വിമാനത്തിൽ സഹപൈലറ്റിന്റെ ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് വിമാനം അപകടകരമായ നിലയിലേക്ക് താഴ്ന്ന സംഭവത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ക്യാപ്റ്റൻ സ്മിത്ത് നെതന്യാഹുവുമായി പങ്കുവച്ചു. സഹപൈലറ്റ് പ്രാർഥിക്കാനായി പിന്നിലേക്കിരുന്നശേഷം ഏതാനും മിനിറ്റുകൾക്കകം തലയ്ക്ക് പിന്നിൽ ശക്തമായ അടിയേറ്റതായും ആദ്യം വിമാനത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഉപകരണം വീണതാണെന്നാണ് കരുതിയതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. തുടർച്ചയായ ആക്രമണത്തിനിടെ കാഴ്ച മങ്ങുകയും വിമാനം താഴേക്ക് പതിക്കുകയാണെന്ന് മനസ്സിലാകുകയും ചെയ്തു. ഗുരുതരമായി പരുക്കേറ്റ അവസ്ഥയിലും കോക്പിറ്റ് വാതിലിനടുത്തെത്തി അത് തുറക്കാൻ കഴിഞ്ഞതാണ് ദുരന്തം ഒഴിവാക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായത്. തുടർന്ന് യാത്രക്കാരും ക്യാബിൻ ജീവനക്കാരും ഇടപെട്ട് വിമാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം വീണ്ടെടുക്കുകയായിരുന്നു.

ക്യാപ്റ്റൻ സ്മിത്തിന്റെ ധീരതയെയും നിർണായക ഘട്ടത്തിലെ മനഃസാന്നിധ്യത്തെയും നെതന്യാഹു അഭിനന്ദിച്ചു. വിധിയും വിശ്വാസവും ചേർന്നാണ് കോക്പിറ്റ് വാതിലിന്റെ നോബ് തിരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞതെന്നും, തന്റെ രാജ്യത്തെ യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി പൈലറ്റ് നടത്തിയ ഇടപെടൽ ലോകത്തിന് തന്നെ മാതൃകയാണെന്നും നെതന്യാഹു പറഞ്ഞു. ഇസ്രയേൽ യാത്രക്കാരെല്ലാം സ്മിത്തിന്റെ ധീരതയെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നതായും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. സംഭവത്തിനിടെ ക്യാപ്റ്റനെ കോക്പിറ്റിൽ ചികിത്സിച്ച ഡെന്റിസ്റ്റിനെയും സ്മിത്തിന് കാണാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെന്ന് നെതന്യാഹു അറിയിച്ചു. തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ സഹായിച്ച ഡെന്റിസ്റ്റിനെ നേരിൽ കാണാൻ കാത്തിരിക്കുകയാണെന്ന് ക്യാപ്റ്റൻ സ്മിത്തും പ്രതികരിച്ചു.

കീവ്∙ യുക്രെയ്നിലെ ഇന്ത്യക്കാരന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ പ്ലാന്റിനു നേരെ റഷ്യൻ ഡ്രോൺ ആക്രമണം. സുമിയിലെ കുസും ഗ്രൂപ്പിന്റെ മരുന്നുനിർമാണശാലയ്ക്കുനേരെയുണ്ടായ ആക്രമണത്തിൽ ഒരാൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ഒട്ടേറെപ്പേർക്ക് പരുക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ശക്തമായ ആക്രമണത്തിൽ പ്ലാന്റ് പൂർണ്ണമായും തകർന്നതായാണ് വിവരം. നാശനഷ്ടം 400 കോടി രൂപയിലേറെയാണെന്നാണ് പ്രാഥമിക കണക്ക്. മരണസംഖ്യ ഇനിയും ഉയർന്നേക്കാമെന്ന് യുക്രെയ്ൻ അധികൃതർ അറിയിച്ചു.

ഇന്ത്യയിൽനിന്ന് യുക്രെയ്നിലേക്ക് മരുന്നുകൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന പ്രമുഖ കമ്പനിയാണ് കുസും ഗ്രൂപ്പ്. 1994ൽ ആരംഭിച്ച കമ്പനിയുടെ നിലവിലെ ഉടമ ഇന്ത്യക്കാരനായ രാജീവ് ഗുപ്തയാണ്. 2002ൽ മറ്റു കമ്പനികളുടെ മരുന്നുകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നത് അവസാനിപ്പിച്ച് കുസും ഗ്രൂപ്പ് സ്വന്തമായി മരുന്ന് നിർമാണത്തിലേക്ക് കടന്നു. തുടർന്ന് 2007ൽ ഇന്ത്യയിലും 2009ൽ യുക്രെയ്നിലും നിർമാണ പ്ലാന്റുകൾ ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് ഇന്ത്യയിൽ രണ്ട് പ്ലാന്റുകൾ കൂടി കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചു.

നിലവിൽ 50ലേറെ ജനറിക് മരുന്നുകൾ നിർമ്മിക്കുന്ന കുസും ഗ്രൂപ്പ് ഒൻപതു രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് മരുന്നുകൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. യുക്രെയ്നിലെ നിർണായക മരുന്നുനിർമാണ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ സുമിയിലെ പ്ലാന്റ് തകർന്നത് കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ കാര്യമായി ബാധിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. യുക്രെയ്നിൽ റഷ്യൻ ആക്രമണം തുടരുന്നതിനിടെയാണ് ഇന്ത്യൻ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്ഥാപനത്തിനുനേരെയും ഡ്രോൺ ആക്രമണമുണ്ടായിരിക്കുന്നത്.

തിരുവനന്തപുരം∙ ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ ജോലി വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് രണ്ട് സ്ത്രീകളിൽനിന്ന് 21 ലക്ഷം രൂപ തട്ടിയെടുത്ത കേസിൽ യുവാവും യുവതിയും അറസ്റ്റിൽ. തൃശൂർ മുരിങ്ങൂർ നാലുകെട്ടിൽ കടവിള വീട്ടിൽ ഷഫീഖ് (49), മലപ്പുറം നിലമ്പൂർ പാടികുളത്തുംപടി വീട്ടിൽ സഫ്ന (32) എന്നിവരെയാണ് വിഴിഞ്ഞം പൊലീസിന്റെ പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘം അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്. ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ പ്രമുഖ കമ്പനിയിൽ ജോലി നൽകാമെന്ന് വിശ്വസിപ്പിച്ചാണ് ഇരുവരിൽനിന്നും പണം വാങ്ങിയതെന്ന് പൊലീസ് പറഞ്ഞു.

വിഴിഞ്ഞം സ്വദേശികളായ അജിത, മേരി ഗ്ലാൻസ് എന്നിവർ നൽകിയ പരാതിയിലാണ് നടപടി. കഴിഞ്ഞ ഏപ്രിലിലാണ് ഇരുവരും പ്രതികൾക്ക് പണം നൽകിയത്. ഓസ്‌ട്രേലിയയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പിന്നീട് ഫോണിൽ ബന്ധപ്പെട്ടെങ്കിലും പ്രതികളിൽനിന്ന് വ്യക്തമായ മറുപടി ലഭിച്ചില്ല. ഇതോടെയാണ് ഇരുവരും വിഴിഞ്ഞം പൊലീസിൽ പരാതി നൽകിയത്. പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിലാണ് തട്ടിപ്പ് പുറത്തായത്.

സി.ഐ. കെ. ഹേമന്ത് കുമാറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ എസ്.ഐ. എം. പ്രശാന്ത്, എസ്.സി.പി.ഒ. വി.യു. വിനയകുമാർ, സി.പി.ഒ. ആർ. റെജിൻ, വനിതാ സി.പി.ഒ. ലിനി എന്നിവരടങ്ങിയ സംഘമാണ് മലപ്പുറത്തും തൃശൂരിലും തിരച്ചിൽ നടത്തി പ്രതികളെ പിടികൂടിയത്. കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയ ഇരുവരെയും റിമാൻഡ് ചെയ്തു. സംഭവത്തിൽ കൂടുതൽ പേർക്ക് പങ്കുണ്ടോയെന്നും സമാനരീതിയിൽ മറ്റാരെയെങ്കിലും കബളിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്നും പൊലീസ് അന്വേഷിക്കുന്നുണ്ട്.

ന്യൂഡൽഹി∙ രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ സ്വകാര്യ ഇന്ധന കമ്പനിയായ നയാര എനർജി പെട്രോൾ, ഡീസൽ വില വർധിപ്പിച്ചു. പെട്രോൾ ലീറ്ററിന് 5 രൂപയും ഡീസൽ ലീറ്ററിന് 3 രൂപയുമാണ് വർധിപ്പിച്ചത്. റഷ്യൻ ക്രൂഡോയിൽ വിതരണത്തിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങളും ആഗോള വിപണിയിലെ പ്രതിസന്ധിയുമാണ് വില വർധിപ്പിക്കാൻ കാരണമെന്ന് കമ്പനി വ്യക്തമാക്കി.

പൊതുമേഖലാ എണ്ണക്കമ്പനികളായ ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ, ഭാരത് പെട്രോളിയം, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ പെട്രോളിയം എന്നിവ നിലവിൽ ഇന്ധനവിലയിൽ മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടില്ല. അതേസമയം, രാജ്യത്ത് 5,000ത്തിലധികം ഇന്ധന ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളുള്ള നയാര എനർജിയുടെ പമ്പുകളിൽ പുതിയ നിരക്ക് പ്രാബല്യത്തിൽ വരും. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ ക്രൂഡോയിൽ വില വർധനമൂലം ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടം കുറയ്ക്കുന്നതിനാണ് വില ഉയർത്തിയതെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ വിശദീകരണം.

നയാരയുടെ വില വർധന രാജ്യത്തെ ഇന്ധന വിപണിയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. മറ്റ് സ്വകാര്യ ഇന്ധന വിതരണക്കാരും സമാനമായ രീതിയിൽ വില വർധിപ്പിക്കുമോയെന്ന ആശങ്കയും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, പൊതുമേഖലാ എണ്ണക്കമ്പനികൾ വില മാറ്റാതെ തുടരുന്നതിനാൽ അവയുടെ പമ്പുകളിലെ ഇന്ധനവിലയിൽ നിലവിൽ മാറ്റമുണ്ടാകില്ല.

എം.ജി.ബിജുകുമാർ

മീര ടേബിൾഫാനിന് മുന്നിലെ കസേരയിലിരുന്ന് കാറ്റുകൊള്ളുമ്പോഴും അവളുടെ മനസ്സിൽ ചിന്തകൾ കാടുകയറുകയായിരുന്നു. കാലാവസ്ഥ ഇങ്ങനെ മാറിയും മറിഞ്ഞും നിന്നാൽ ജീവിതം വല്ലാത്ത ദുരിതമാകുമല്ലോ എന്നോർത്ത് അവൾ നെടുവീർപ്പിട്ടു. മഴ കുറഞ്ഞതും കടുത്ത ചൂടും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള വൈദ്യുതി മുടക്കവുമെല്ലാം തന്റെ ദിനചര്യകളെ പാടെ തെറ്റിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അവൾക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടു.

ഡൽഹിയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് കുളിയെന്നത് വെറുതെ സമയം കളയുന്നൊരു പരിപാടിയായാണ് മീരയ്ക്ക് തോന്നിയിരുന്നത്. തണുപ്പ് കാലത്ത് മറ്റുള്ളവർ ചൂടുവെള്ളത്തിൽ കുളിച്ച് ആശ്വാസം കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ അവൾ കുളിയെ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. നാലഞ്ചു ദിവസം കൂടുമ്പോൾ എങ്ങനെയെങ്കിലും ഒന്നു കുളിച്ചാലായി. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ വസ്ത്രം നനച്ച് ദേഹം തുടയ്ക്കുന്നത് പോലും മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെയായിരുന്നു. കാടുകയറിയ തടിപ്പുള്ള മുടി ഉണങ്ങി കിട്ടാനുള്ള കാത്തിരിപ്പ് അവൾക്ക് വല്ലാത്തൊരു മടുപ്പായിരുന്നു. സാധിക്കുമെങ്കിൽ കുളിയെന്ന പരിപാടി ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുവെങ്കിൽ എന്ന് അവൾ ആഗ്രഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പിന്നീടാണ് വേനൽച്ചൂട് കടുത്തത്. സൂര്യൻ നഗരത്തെ ഒരു ചുട്ടുപഴുത്ത അടുപ്പാക്കി മാറ്റുന്നതുപോലെയാണ് മീരയ്ക്ക് അനുഭവപ്പെട്ടത്. വീട്ടിനുള്ളിൽ കമ്പ്യൂട്ടറിന് മുന്നിലിരുന്ന് ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ പോലും വസ്ത്രങ്ങൾ നനഞ്ഞൊട്ടി വിയർത്തൊഴുകാൻ തുടങ്ങി. പകൽസമയത്ത് അൽപ്പനേരം ഒന്ന് ഉറങ്ങാൻ പോലും കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.

കേരളത്തിലെത്തിയിട്ടും തിരക്കുള്ള നഗരത്തിലെ ഫ്ലാറ്റിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതം കാരണം മറ്റുള്ളവരുമായി ഇടപഴകുന്നത് കുറവായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ദിവസേനയുള്ള കുളി തന്നിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെയായിരുന്നുവെന്നും എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഒരു മാസക്കാലമായി ദിവസം നാലും അഞ്ചും പ്രാവശ്യം കുളിക്കുന്ന ശീലത്തിലേക്ക് പ്രകൃതിയും എപ്പോഴുമുള്ള വൈദ്യുതി മുടക്കവും തന്നെ കൊണ്ടെത്തിച്ചുവെന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

ഒരു ദിവസം വൈദ്യുതി വരുന്നത് കാത്ത് കമ്പ്യൂട്ടർ മേശയിൽ തലവച്ചു കിടക്കുമ്പോൾ മീര തന്റെ കുട്ടിക്കാലത്തിലേക്ക് ഒന്നു കണ്ണോടിച്ചു.
ഗ്രാമത്തിലെ കുളക്കടവും അതിലേക്ക് വീഴുന്ന വെയിലിന്റെ വരമ്പുകളും പോലെ, ഒരു കുളി എപ്പോഴും ഓർമ്മകളുടെ പഴയൊരു കുളിരിലേക്ക് തിരികെ വിളിക്കുന്നതായി അവൾക്ക് തോന്നി.

പഴമകൾ പേറുന്ന ഗ്രാമത്തിലെ എട്ടുവയസ്സുകാരിയായ പെൺകുട്ടിയിലേക്ക് മീരയുടെ ഓർമ്മകൾ ഓടിയെത്തി. തൻ്റെ വിളിപ്പോരായ മിന്നി എന്നതു തന്നെയായിരുന്നു സ്കൂളിലും മിക്കവരും വിളിച്ചിരുന്നത്. എല്ലാ കാര്യത്തിലും മിടുക്കിയായിരുന്നു മിന്നി. പഠിക്കാൻ മുന്നിൽ, കളിക്കാൻ നല്ല ആവേശം, എപ്പോഴും മുഖത്ത് പ്രസന്നമായ പുഞ്ചിരി. പക്ഷേ, ഒരൊറ്റ കാര്യത്തോട് മാത്രം അവൾക്ക് തീരെ താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു: കുളി!

“മിന്നീ, വന്ന് കുളിക്കെടീ” എന്ന് അമ്മ രാവിലെ വിളിക്കുമ്പോഴേക്കും അവൾ കട്ടിലിനടിയിലോ അലമാരയുടെ പിന്നിലോ പോയി ഒളിക്കും. ദേഹത്ത് വെള്ളമൊഴിക്കുന്നത് ഓർത്താൽത്തന്നെ അവൾക്ക് അലർജിയായിരുന്നു. “സോപ്പു തേച്ചാൽ കണ്ണ് എരിയും”, “വെള്ളത്തിന് നല്ല തണുപ്പാണ്” എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞ് അവൾ തടിയൂരും.

ഒരു ദിവസം കുളിക്കാൻ വിളിച്ചപ്പോൾ പതിവുപോലെ മിന്നി തുള്ളിച്ചാടി മുറ്റത്തേക്ക് ഓടി. അവിടെ മരക്കൊമ്പിലിരുന്ന് ഒരു കുഞ്ഞു കുയിൽ കൂവുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ജീവജാലങ്ങളെ വളരെ ഇഷ്ടമായ
അവളുടെ ശ്രദ്ധ കുയിലിലേക്ക് പതിഞ്ഞപ്പാേൾ അമ്മ അവളെ നോക്കി പറഞ്ഞു: “ദേ മിന്നീ, ആ കുയിൽ പോലും നിന്നേക്കാൾ വൃത്തിയിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. അത് ദിവസവും പുഴയിൽ പോയി ചിറകുകൾ കഴുകി വൃത്തിയാക്കും.”
അതു കേട്ടപ്പോൾ ചെറിയൊരു നാണക്കേട് തോന്നിയെങ്കിലും അവൾ റോസാച്ചെടികൾക്കടുത്തേക്ക് ഓടിമാറി.
“നീ ആ റോസയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെല്ലുമ്പോൾ നല്ല പൂമണം കിട്ടുന്നില്ലേ? അതുപോലെ നല്ല സുഗന്ധമുള്ളവളാകാൻ നിനക്ക് ആഗ്രഹമില്ലേ?
അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടുകാർ നിന്നെ കളിയാക്കില്ലേ?” അമ്മ വീണ്ടും ചോദിച്ചപ്പോൾ സങ്കടം വന്നതും നാണക്കേടുതോന്നിയതുമൊക്കെ ഇപ്പോഴും മനസ്സിൽ മായാതെ കിടപ്പുണ്ട് .
താൻ അതും ആലോചിച്ചു നിൽക്കവേ അമ്മ തന്നെയും പിടിച്ച് കുളിമുറിയിലേക്ക് നടന്നതും നല്ല തണുത്ത വെള്ളവും സുഗന്ധമുള്ള, പതയുന്ന സോപ്പും അമ്മ അവിടെ ഒരുക്കിവെച്ചിരുന്നതുമൊക്കെ മധുരമുള്ള ഓർമ്മകളായി ഓടിയെത്തി.

മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെയാണെങ്കിലും പിന്നീട് താൻ കുളിക്കാൻ തുടങ്ങി. തലയിലൂടെ വെള്ളമൊഴിച്ചപ്പോൾ അവൾക്ക് നല്ല തണുപ്പും പുതു ജീവനും തോന്നിയതുപോലെയായി. സോപ്പിന്റെ നല്ല സുഗന്ധം മുറിയിലാകെ പരന്നു. കുളി കഴിഞ്ഞ് നല്ല കുപ്പായവുമണിഞ്ഞ് കണ്ണാടിയിൽ നോക്കിയപ്പോൾ താൻ മുൻപത്തേക്കാൾ സുന്ദരിയായിരിക്കുന്നു എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞത് ഇന്നലെ കഴിഞ്ഞതും പാേലെ അവൾക്ക് തോന്നി.

അന്നു മുതലാണ് കുളിയെന്നത് തനിക്ക് മടിയുള്ള കാര്യമല്ലാതായി മാറിയത്. കുളിക്കുമ്പോൾ പാട്ടുപാടാനും സോപ്പുപതയുണ്ടാക്കി കളിക്കാനും അന്നും തനിക്ക് വലിയ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. ഉയർന്ന ക്ളാസിൽ പഠിക്കുമ്പോഴൊക്കെ കുളിക്കാൻ കയറുമ്പോൾ
നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ജലം നമ്മെ പുനർജനിക്കിലേക്ക് നയിക്കുന്നതായും ഓരോ തുള്ളി വെള്ളവും ആത്മാവിലേക്ക് ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന ശാന്തതയാണെന്നുമൊക്കെ തോന്നുമായിരുന്നു.

പിന്നീട് താൻ നാടുവിട്ടതോടെ കുളിയെ വെറുത്തു തുടങ്ങിയതും, തിരിച്ച് നാട്ടിലെത്തിയിട്ടും ആ ശീലം തന്നെ തുടരുന്നതുമോർത്ത് മീര അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

പുതിയ കാലത്തിൻ്റെ തിടുക്കങ്ങൾക്കിടയിൽ, മനസ്സ് ഇപ്പോഴും ശാന്തത തിരയുന്നത് ആ പഴയ തറവാട്ടുമുറ്റത്തെ മാവൂഞ്ഞാലിലും അന്തിച്ചോപ്പിലുമാണ് എന്ന് അവൾ ഗൃഹാതുരതയോടെ ഓർത്തു.

അപ്പോഴേക്കും മൊബൈലിൽ റിങ്ങ്ടോൺ മുഴങ്ങി.
സ്പെയിനിൽ ജോലിയുള്ള തൻ്റെ കൂട്ടുകാരിയായ റിയയുടെ കോൾ ആയിരുന്നു.
“എന്തുണ്ട് വിശേഷം, കുറേ ആയല്ലോ സംസാരിച്ചിട്ട്… !”
അവളുടെ പരിഭവം മനസ്സിലായ മീര ഒന്നു ചിരിച്ചു.
“നിനക്ക് ജോലിത്തിരക്കല്ലേ. നിനക്ക് സംസാരിക്കാൻ സമയം കിട്ടണ്ടേ….!”
മറുപടി കാര്യമാക്കാതെ റിയയും ഒപ്പം മീരയും പരസ്പരം സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു,
“ഇന്നു രാവിലെയും നിന്നെ ഓർക്കുകയും നിൻ്റെ കാര്യം മോനോട് പറയുകയും ചെയ്തിരുന്നു.” മീര അൽപ്പം അത്ഭുതത്തോടെയാണ് പഞ്ഞത്.
“മനസ്സുകൊണ്ട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നവർക്കിടയിൽ അകലമെന്നത് വെറുമൊരു വാക്ക മാത്രമാണ്; എത്ര അകലെയാണെങ്കിലും അവരുടെ ചിന്തകൾ ഒരേ താളത്തിൽ തന്നെ മിടിക്കും. അതു കൊണ്ടാണ് ഇന്നു തന്നെ ഞാൻ നിന്നെ വിളിച്ചത്.” റിയ ചിരിച്ചു കൊണ്ട് മറുപടി നൽകി.
” ദേശം വിട്ടു പോയിട്ടും നിന്നിലെ സാഹിത്യമൊന്നും നിന്നെ വിട്ടു പോയിട്ടില്ലല്ലോടീ ”
മീര അഭിനന്ദനമെന്നോണം പറഞ്ഞു.

“ഓ..! പിന്നെ…!
അതിരിക്കട്ടെ, നാട്ടിൽ നല്ല ചൂടാണെന്ന് അമ്മ പറഞ്ഞു. നീയെങ്ങനെ അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു.”
റിയ ചോദിച്ചു.
“എന്തു ചെയ്യാനാ, ശുചിത്വത്തോടുള്ള എൻ്റെ നിലപാടിനെ കാലാവസ്ഥ പൂർണ്ണമായും തിരുത്തിക്കുറിച്ചുവെന്നു പറയാം. ഇപ്പോൾ ദിവസം മൂന്നു പ്രാവശ്യത്തെ കുളി കൊണ്ടുപോലും രക്ഷയില്ലാത്ത അവസ്ഥയായി. താങ്ങാനാവാത്ത ചൂട് കാരണം ദിവസം മൂന്നും നാലും തവണ കുളിക്കാൻ ഞാൻ നിർബന്ധിതയാവുന്നു..
മീര മറുപടി നൽകി.

“ശരീരത്തിലെ അഴുക്കുകളെ മാത്രമല്ല, മനസ്സിന്റെ ഭാരങ്ങളെയും കഴുകിക്കളയുന്ന നിശ്ശബ്ദമായ ഒരു ധ്യാനമാണ് കുളി എന്നൊക്കെ പറയാനാ എനിക്കിഷ്ടം. റിയയുടെ ഭാഷയിൽ സാഹിത്യം കടന്നു വരുന്നത് മീര ശ്രദ്ധിച്ചു.

“അതു കൊണ്ടു തന്നെ ഇത്രയധികം തവണ കുളിക്കുന്നത് നല്ലതല്ലേ?”
റിയ ചിരിച്ചു കൊണ്ട് ചോദിച്ചു.
” എന്റെ മകനും ഇതു തന്നെയാ ചോദിച്ചത് , വേറെ വഴിയില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ കുളിക്കേണ്ടി വരുന്നതെന്ന് മറുപടി നൽകിയപ്പോൾ . മകന് അത് കേട്ട് കൗതുകം തോന്നിയെടീ..!”
ആ മറുപടി കേട്ട് റിയ വീണ്ടും ചിരിച്ചു.

“എടീ തണുത്ത വെള്ളത്തുള്ളികൾ ചർമ്മത്തിൽ തട്ടിത്തെറിക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയുടെ ആദ്യത്തെ മഴത്തുള്ളി ഏറ്റുവാങ്ങിയ മരത്തിന്റെ അനുഭൂതിയാണ് ഇപ്പോൾ ഉള്ളിൽ നിറയുന്നത്.” അവൾ ഒന്നു പറഞ്ഞു നിർത്തി.

“പക്ഷേ ഇപ്പോൾ കുളിയുടെ എണ്ണം കൂടുമ്പോൾ വെള്ളം ധാരാളം വേണം. വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യാൻ കറണ്ട് അതനുസിച്ച് ചെലവാകും. വൈദ്യുതി ബില്ല് കൂടും. പോരാത്തതിന് സോപ്പിന്റെ ഉപയോഗവും കൂടും. കുളിയുടെ എണ്ണം കൂടുന്നതനുസരിച്ച് വസ്ത്രത്തിൻ്റെ ഉപയോഗവും കൂടും, അത് നനയ്ക്കാനുള്ള സോപ്പിൻ്റെ എണ്ണവും വർദ്ധിക്കും. ഇതൊക്കെ സാമ്പത്തികമായി വലിയ നഷ്ടമാണ്.മീര അവളോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു.

“ഓഹോ, അല്ലാതെ കുളിക്കാനുള്ള മടി കൊണ്ടല്ല അല്ലേ!” അല്ലെങ്കിലും
നീ പഠന കാലത്ത് ഹോസ്റ്റലിൽ വെച്ചും കുളിക്കാൻ മടിയുള്ളവളായിരുന്നു. നാലുദിവസം കൂടി ഇരിക്കുമ്പോൾ ഒരു മണിക്കൂറോളം എടുത്തുള്ള നിൻ്റെ കുളി കാരണം അന്ന് വേറെ ആർക്കും കുളിക്കുകയും വേണ്ട വെള്ളവും തീരും ഇതായിരുന്നു അവസ്ഥ. അന്ന് നീൻ്റെ കുളി ഫേമസായിരുന്നു “മീരയുടെ നീരാട്ട് “എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.! അവൾ കളിയാക്കി ചിരിച്ചു.

“മറവിയുടെ പൊടിപടലങ്ങൾ വീണാലും തിളക്കം മങ്ങാത്ത അപൂർവ്വ രത്നങ്ങളാണ് നമ്മുടെ ഹോസ്റ്റൽ വാസം അല്ലേ !” മീരയുടെ മറുപടിയിൽ ഓർമ്മകൾ വന്നെത്തുന്നതായി അവൾക്ക് തോന്നി.

കുറേ സംസാരിച്ചതിനു ശേഷം വീണ്ടും വിളിക്കാം എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൾ ഫോൺ വെച്ചു.

കടൽത്തിരമാലകൾ കരയോട് ചേരുന്നതുപോലെയാണ് ചില മനുഷ്യർ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നതെന്നും അവ മടങ്ങുമ്പോൾ പോലും നനവാർന്ന മനോഹരമായ ഓർമ്മകൾ ബാക്കിവെക്കുന്നുവെന്നും മീര മനസ്സിലോർത്തു.

ചില ബന്ധങ്ങൾ വേരുകൾ പോലെയാണ്; കണ്ണുകൾക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും ഹൃദയത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്ന് ജീവിതത്തെ താങ്ങിനിർത്തുന്നത് ഇങ്ങനെയുള്ള ബന്ധങ്ങളാണ്.
രക്തബന്ധങ്ങളേക്കാൾ എത്രയോ മേലെയാണ് മനസ്സ് കൊണ്ട് നാം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന ചില ആത്മബന്ധങ്ങളെന്നും നിർവ്വചനങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങാത്ത അത്തരം സ്നേഹമാണ് ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വെളിച്ചമെന്നും അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

കുളിക്കുന്നത് എപ്പോഴും വെറുപ്പായിരുന്നെങ്കിലും കടുത്ത വേനൽ അവളെ ശീലങ്ങൾ മാറ്റാൻ നിർബന്ധിതയാക്കി.

കുളിക്കാൻ താല്പര്യമില്ലായിരുന്നെങ്കിലും കുളിക്കുന്ന സമയത്ത് മീരയ്ക്ക് ധാരാളം വെള്ളം വേണമായിരുന്നു. വേഗത്തിൽ കുളിച്ചു കയറുന്ന ശീലമൊന്നും അവൾക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. ടാങ്കിലെ വെള്ളം പകുതിയോളം തീരുന്നതുവരെ സോപ്പുപതപ്പിച്ച് തേച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതായിരുന്നു അവളുടെ ശീലം. കൂടാതെ, തനിക്കേറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട മുല്ലപ്പൂമണമുള്ള പ്രത്യേക സോപ്പിന്റെ കട്ടിയുള്ള പാളികൾ ഉപയോഗിച്ച് കുമിള ഉണ്ടാക്കി പറപ്പിക്കുന്നതും അവളുടെ ഒരു ആഡംബര ശീലമായിരുന്നു.

മാഞ്ഞുപോകുന്ന കാലത്തിനും മായ്ച്ചു കളയാനാവാത്ത ചിലതുണ്ട് ; അത് നമ്മൾ ജീവിച്ചുതീർത്ത ആ പഴയ നല്ല നാളുകളുടെ മധുരിക്കുന്ന ഓർമ്മകളാണ് എന്നവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

എന്നാൽ കടുത്ത വേനലിന്റെ മൂന്നാം ആഴ്ചയായപ്പോഴേക്കും യാഥാർത്ഥ്യം അവളെ തുറിച്ചുനോക്കി. കറണ്ട് ബില്ല് വന്നത് കണ്ടപ്പോൾ അവളുടെ ശ്വാസം നിലയ്ക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി. കറണ്ടുള്ളപ്പോഴൊക്കെയുള്ള ഫാനുകളുടെ തുടർച്ചയായുള്ള ഉപയോഗവും, ദിവസവും പലതവണ വാട്ടർ ടാങ്ക് നിറയ്ക്കലും കാരണം വൈദ്യുതി ഉപയോഗം മൂന്നിരട്ടിയായി വർദ്ധിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് ആഡംബര സോപ്പ് വീണ്ടും ഓർഡർ ചെയ്യാൻ ഓൺലൈനിൽ നോക്കിയപ്പോഴാണ്, ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ അഞ്ചിലധികം വിലകൂടിയ സോപ്പുകൾ താൻ വാങ്ങിത്തീർത്തുവെന്ന വിവരവും അവൾ മനസിലാക്കിയത്.

വൈദ്യുതി നിലച്ചപ്പോൾ ഫാൻ അനക്കമില്ലാതെ തലയ്ക്കു മുകളിൽ നിൽക്കുന്നത് നോക്കി കട്ടിലിന്റെ അരികിലിരുന്ന് മീര കണക്കുകൂട്ടലുകൾ നടത്തി. അവളുടെ വരുമാനത്തിലെ നഷ്ടത്തിന്റെ ആഴം ഉള്ളിൽ വ്യക്തമായി തെളിഞ്ഞു വന്നു.

ചെറിയ ഒരു ഓൺലൈൻ ജോലിയുള്ള തു കൊണ്ടാണ് തത്കാലം പിടിച്ചു നിൽക്കുന്നത്.കൂടാതെ ഫ്ളാറ്റിൻ്റെ വാടക, മകൻ്റെ പഠനച്ചെലവ് എനിവയെല്ലാം കൂടിയാകുമ്പോൾ അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ പ്രയാസമാണ് എന്നത് അവൾ മനസ്സിലാക്കി.

പിറ്റേന്ന് രാവിലെയും ചൂടിന് ഒരു കുറവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. പക്ഷേ, മീരയുടെ തന്ത്രവും ശീലവും മാറി. അവൾ ഫോണിൽ അഞ്ച് മിനിറ്റിന്റെ ടൈമർ സെറ്റ് ചെയ്തു. തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ജാസ്മിൻ സോപ്പ് മാറ്റിവെച്ച്, അടുത്തുള്ള കടയിൽ നിന്ന് ‘ സാധാരണ ബാത്ത് സോപ്പുവാങ്ങി കുളിമുറിയിൽ വെച്ചു.

ദിവസങ്ങൾ ഇഴഞ്ഞു നീങ്ങി.
കരണ്ട് വരുന്നത് കാത്തിരുന്ന് മടുത്ത മീര കമ്പ്യൂട്ടർ ഓഫ് ചെയ്ത് ജനാലയുടെ അരികിലേക്ക് കസേര നീക്കിയിട്ടിരുന്നു.
ടേബിളിൽ വായിച്ചു തീർക്കാത്ത നോവലടുത്ത് പേജുകൾ മറിച്ചു. മുമ്പ് വായിച്ചു നിർത്തിയിടത്തു നിന്നും വീണ്ടും വായിച്ചു തുടങ്ങി.

” ആ നിമിഷത്തിലാണ് രണ്ടുപേരും അത് മനസ്സിലാക്കിയത്—തങ്ങൾ തമ്മിൽ വേർപിരിയുന്നത് ദേഷ്യം കൊണ്ടോ വെറുപ്പ് കൊണ്ടോ അല്ല, മറിച്ച് ഒന്നിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകാൻ ഇനി സാധിക്കില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവ് കൊണ്ടാണ്.
വാക്കുകൾ കൊണ്ട് വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ കഴിയുന്നതിനേക്കാൾ മനോഹരമാണ്, പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കുന്ന രണ്ടു ഹൃദയങ്ങൾക്കിടയിലെ മൗനം. പക്ഷേ പരസ്പര വിശ്വാസം എന്നെന്നേക്കുമായി നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ മൗനത്തിന് മുറിച്ചു മാറ്റപ്പെടലിലേക്കുള്ള ദൂരം എന്നു തന്നെയാവും അർത്ഥം കാണുക.

കോടതിമുറിയുടെ പുറത്തെ നീളൻ വരാന്തയിൽ വച്ച് അയാൾ അവളുടെ നേരെ കൈയ്യിൽ പിടിച്ചു.. “ഒരു പുതിയ തുടക്കത്തിന് ആശംസകൾ…” ഒരു ചെറിയ പുഞ്ചിരിയോടെ അവൻ പറഞ്ഞു.

അവൾ ആ കൈകൾ വിടുവിക്കാനൊരു വിഫലശ്രമം നടത്തി.
“നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് തോറ്റുപോയതല്ല, പരസ്പരം ജീവിക്കാൻ അനുവദിക്കുകയാണ്.”
വീണ്ടും അയാൾ പറഞ്ഞു.

ആദ്യമായി, മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ഭാരമെല്ലാം ഇറക്കിവച്ചതുപോലെ അവർ രണ്ടുപേർക്കും തോന്നി. തങ്ങളെ കെട്ടിയിട്ടിരുന്ന ആ ദാമ്പത്യത്തിന്റെ കാപട്യത്തിൽ നിന്ന് ഇരുവരും സ്വതന്ത്രരായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

കൈകൾ വേർപെടുത്തി, പരസ്പരം നോക്കി അവസാനമായി ഒന്ന് നോക്കി, രണ്ടുപേരും രണ്ടു വഴികളിലേക്ക് നടന്നുനീങ്ങി.
” തോറ്റുപോകാൻ വേണ്ടിയല്ല, സ്വന്തം സന്തോഷങ്ങളിലേക്ക് ജീവിച്ചു കയറാൻ വേണ്ടി…!” അവളുടെ മനസ്സ് മന്ത്രിച്ചു.
ഒരു പുഴ അതിന്റെ വഴികളിൽ തടസ്സങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് ഒഴുകുന്നതുപോലെ പരസ്പരവിശ്വാസത്തിലും വിട്ടുവീഴ്ചകളിലും അധിഷ്ഠിതമായ ബന്ധങ്ങൾ കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളെ അതിജീവിച്ചു മുന്നോട്ടുപോകുന്നു. അല്ലാത്തവ വഴിപിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു.

മീര കയ്യിലിരുന്ന പുസ്തകം അടച്ചു വെച്ച് നെടുവീർപ്പിട്ടു.

വിയർത്തൊഴുകിയ അവൾ
പകലിന്റെ ചൂടും ജീവിതത്തിന്റെ വേവലാതികളും മാഞ്ഞുപോകുന്നത് കുളി എന്ന കൊച്ചു നീരൊഴുക്കിലാണ് എന്ന് ചിന്തിച്ച് ജലവുമായി നടത്തുന്ന ആത്മബന്ധത്തിന്റെ സുന്ദര നിമിഷത്തിലേക്ക് എത്താൻ കുളിമുറിയിലേക്ക് നടക്കുമ്പോൾ തുറന്നു നോക്കാത്ത ഒരു വക്കീൽ നോട്ടീസ് ടീപ്പോയിൽ അലക്ഷ്യമായി കിടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

എം.ജി.ബിജുകുമാർ :- പന്തളം സ്വദേശി. തപസ്യയുടെ സംസ്ഥാന ചെറുകഥ പുരസ്‌കാര ജേതാവ്. പന്തളം എൻ എസ് എസ് കോളേജിൽ ബിരുദവും എൻ.എസ്.എസ്. ട്രെയിനിങ്ങ് കോളേജിൽ ബിഎഡും പൂർത്തിയാക്കി. ആദ്യം അധ്യാപനവൃത്തിയിലായിരുന്നുവെങ്കിലും , ഇപ്പോൾ എച്ച്.ഡി.എഫ്.സി ബാങ്കിന്റെ ലോൺ സെക്ഷനിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു. ചിത്രം വരയും, കഥയും കവിതയുമൊക്കെയെഴുത്തുമാണ് പ്രധാന വിനോദങ്ങൾ. സാഹിത്യ-സാമൂഹിക-സാസ്കാരിക മേഖലയിലും സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. “ഓർക്കാൻ മറക്കുമ്പോൾ ” എന്ന കവിതാ സമാഹാരം പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്. “മേഘങ്ങൾ പറഞ്ഞ കഥ ” എന്ന കഥാസമാഹാരം പുറത്തിറക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. സരസ്വതീയം, കൊന്നപ്പൂങ്കനവ് ,നിലാ ശലഭം എന്നീ ദൃശ്യാവിഷ്ക്കാരങ്ങൾ ചെയ്ത് യൂട്യൂബിൽ റിലീസ്‌ ചെയ്‌തിരുന്നു.

ബിനോയ് എം. ജെ.

സ്വർഗ്ഗം എന്ന സങ്കല്പം മനുഷ്യവംശത്തിന് പണ്ടേ പരിചിതമാണ്. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകണമെന്ന് ആശിക്കാത്തവർ ഉണ്ടാവില്ല. ഭൂമിയിലെ കാര്യങ്ങളെല്ലാം പരിമിതങ്ങളാണ്. സുഖമുണ്ടെങ്കിൽ തന്നെ അത് സ്ഥായിയല്ല. അനന്തമായ സന്തോഷം ഒരു സങ്കല്പം മാത്രം. സുഖദുഃഖങ്ങളിലൂടെ നീളുന്ന മനുഷ്യ ജീവിതം വ്യർത്ഥമായി നമുക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇവിടെയാണ് ഭൂലോക ജീവിതത്തിന് ബദലായി നാം സ്വർഗ്ഗത്തെ സ്വപ്നം കാണുന്നത്. അവിടെ പരിമിതികളോ ദുഃഖങ്ങളോ ഇല്ല. ഈ സ്വർഗ്ഗം എവിടെയാണ്? ഭൂമിയിലോ ഭൂമിക്ക് വെളിയിലോ? അവിടെ പോകുവാൻ നാം എന്ത് ചെയ്യണം? ധർമ്മിഷ്ഠമായ ജീവിതം നയിച്ചാൽ അവിടെ പോകാമെന്ന് മനുഷ്യനെ പ്രലോഭിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മതങ്ങൾ പച്ചപിടിക്കുന്നു. ഈ കാര്യങ്ങളിലൊക്കെ എത്രമാത്രം സത്യമുണ്ട്? നമുക്ക് പരിശോധിച്ചു നോക്കാം.

ഒന്നാമതായി ഭൂമിയിലെ ജീവിതത്തിൽ മനുഷ്യൻ സംതൃപ്തനല്ല. അവന്റെ സ്വപ്നങ്ങളും ഭൂമിയിലെ യാഥാർത്ഥ്യവും തമ്മിൽ പൊരുത്തക്കേടിലാണ്. മനുഷ്യൻ എക്കാലവും ദുഃഖങ്ങളില്ലാത്ത ഒരു ലോകത്തെ സ്വപ്നം കാണുന്നു. ഇത് തെറ്റായ ഒരു കാര്യമാണെന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്ന മതങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. സത്യത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ ഈ ഭാവനാശക്തി വളരെ വലിയ ഒരു അനുഗ്രഹം തന്നെയാണ്. എന്നാൽ പലപ്പോഴും യാഥാർത്ഥ്യം ഈ ഭാവനയുമായി സംഘർഷത്തിൽ വരികയും മനുഷ്യന് അളക്കാൻ ആവാത്ത ദുഃഖം ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെ സാധാരണഗതിയിൽ മനുഷ്യൻ അവന്റെ ഭാവനയ്ക്ക് കടിഞ്ഞാടുന്നു. സങ്കല്പശക്തിയും ഭാവനാ ശക്തിയും തിരോഭവിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ വിരസതയിലേക്ക് വഴുതിവീഴുന്നു. അതായത് മനുഷ്യൻ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന് സങ്കല്പത്തേക്കാൾ വലിയ പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നു. ഒന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു മറ്റൊന്ന് സംഭവിക്കുന്നു. ആകെ ആശയക്കുഴപ്പം.

ഈ പ്രശ്നത്തിനുള്ള പരിഹാരം വളരെ ലളിതമാണ്. യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് സങ്കല്പത്തെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുവിൻ. ആവോളം സങ്കൽപത്തിന്റെ ലോകത്തിൽ കഴിയുകയും യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മറക്കുകയും ചെയ്യുവിൻ. ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ എല്ലാവരും പരിഭ്രാന്ത ചിത്തരാകുന്നു. യാഥാർത്ഥ്യത്തെ തള്ളിക്കളയുന്നത് ഭ്രാന്തല്ലേ? വാസ്തവത്തിൽ സങ്കല്പവും യാഥാർത്ഥ്യവും തമ്മിൽ സംഘട്ടനത്തിൽ വരുമ്പോഴാണ് ഭ്രാന്ത് സംഭവിക്കുന്നത്. നിങ്ങളുടെ സങ്കല്പങ്ങൾ അത്യന്തം സുന്ദരവും മനോഹരവും ആണെങ്കിൽ പിന്നെ എന്തിനുവേണ്ടിയാണ് അതിനെ തള്ളിക്കളയുന്നത്? ആ സങ്കല്പത്തിന്റെ മാസ്മരിക വലയത്തിൽ സ്വയം ലയിച്ചില്ലാതെ ആകുവിൻ. അപ്പോൾ നിങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിലാണ്. അതെ നിങ്ങൾ സാക്ഷാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ തന്നെ! നിങ്ങൾക്ക് എന്തും സങ്കൽപ്പിക്കാം. സങ്കൽപ്പിക്കുന്ന ഈ കാര്യങ്ങൾ യാഥാർത്ഥ്യമായി മാറുമോ എന്ന വേവലാതിയും വേണ്ട. യാഥാർത്ഥ്യത്തെ അതിന്റെ പാട്ടിന് വിട്ടേക്കുവിൻ. നിങ്ങളുടെ മനസ്സും നിങ്ങളുടെ സങ്കല്പവും നിങ്ങളുടെ പിടിയിലാണ് നിൽക്കുന്നത്.

നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള രീതിയിൽ അതിനെ മുൻപോട്ട് കൊണ്ടുപോകാം. നിങ്ങളുടെ ആനന്ദവും നിങ്ങളുടെ പിടിയിൽ തന്നെ നിൽക്കും. അതെ! നിങ്ങൾ അനന്താനന്ദത്തിലേക്ക് ചുവടുവെക്കുന്നു. സങ്കല്പത്തെക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം യാഥാർത്ഥ്യത്തിന് കൊടുക്കുന്നു എന്നതാണ് നമുക്ക് പിണഞ്ഞ ഏറ്റവും വലിയ അമളി. അതാണ് നമ്മുടെ എല്ലാ അസംതൃപ്തിയുടെയും അടിസ്ഥാനപരമായ കാരണം. നാം ചെറുപ്പം മുതലേ അപ്രകാരം ആയിരുന്നു. യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വലിച്ചെറിയുവാനുള്ള ശക്തി നാമിനിയും സ്വരൂപിച്ചുവെച്ചിട്ടില്ല. നാം ദുർബലരാണ്. സങ്കല്പത്തിന്റെ മാസ്മരിക ലോകത്തിൽ നാം നമ്മെത്തന്നെയും യാഥാർത്ഥ്യത്തെയും മറക്കുവാൻ

പഠിക്കുമ്പോൾ നാം സ്വർഗ്ഗത്തിലാണ്. അവിടെ നമ്മുടെ ഇച്ഛയ്ക്ക് വിരുദ്ധമായി യാതൊന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല.
അപ്പോൾ മാത്രമാണ് സ്വർഗ്ഗം എന്ന സങ്കല്പം യാഥാർത്ഥ്യമായി മാറുന്നത്. അനന്തമായ ഇച്ഛാശക്തി. ഒന്നിന്റെയും മുൻപിൽ തോറ്റു കൊടുക്കാത്ത മനോഭാവം. യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ മുന്നിൽ തോറ്റു കൊടുക്കുവാൻ വേണ്ടി അല്ല നിങ്ങൾ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നത്, മറിച്ച് യാഥാർത്ഥ്യത്തെ തിരുത്തുവാൻ വേണ്ടിയാണ് നിങ്ങൾ വന്നിരിക്കുന്നത്. ഒരു പുഴുവായി മാറുവാൻ ആർക്കും സാധിക്കും മറിച്ച് ഈശ്വരനായി മാറുകാനാണ് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ട്. അതെ നിങ്ങൾ ഈശ്വരൻ തന്നെയാണ്. നിങ്ങളുടെ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ യാഥാർത്ഥ്യത്തിനുമേൽ പറന്നുയരട്ടെ. നിങ്ങൾ തോറ്റു കൊടുക്കുന്നു എന്നതാണ് അടിസ്ഥാനപരമായ ഇവിടുത്തെ പ്രശ്നം. മനുഷ്യന് അസാധ്യമായി യാതൊന്നും തന്നെ ഇല്ല. അസാധ്യം എന്ന സങ്കല്പം തന്നെ മനുഷ്യ  പ്രകൃതിക്ക് ചേർന്നതല്ല. നിങ്ങളുടെ ആത്മാവ് എല്ലാത്തിന്റെയും മേൽ പറന്നുയരുവാൻ വെമ്പൽ കൊള്ളുന്നു. അതെ ആത്മാവ് ഈശ്വരനാണ്. എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ നിങ്ങൾ അത്രമേൽ
അള്ളിപ്പിടിക്കുന്നതിനാൽ നിങ്ങൾക്ക് പറന്നുയരുവാൻ കഴിയുന്നില്ല. നിങ്ങൾ ഇവിടെ ബന്ധനത്തിലാണ്. യാഥാർത്ഥ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഈ ആകർഷണവലയത്തിൽ നിന്നും പറന്നുയരുവാൻ നിങ്ങൾക്ക് സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ ചിറകുകൾ വേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. അതെ, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അനന്ത വിഹായുസ്സിൽ പറന്നുയരുവാൻ നമുക്ക് വേണ്ട ചിറകുകളാണ് സങ്കല്പം.

അതിനാൽ സ്വർഗ്ഗം എന്നൊന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് കിടക്കുന്നത് നമ്മുടെ ഭാവനയിൽ തന്നെയാണ്. ഭാവനയുടെ ലോകത്ത് ജീവിക്കുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ തന്നെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്. സ്വർഗ്ഗം എന്നത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഏതോ ഒരു കോണിൽ കിടക്കുന്ന സ്ഥലമല്ല. അത് നിങ്ങളിൽ തന്നെയാണ്. നിങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടാണ് സ്വർഗ്ഗത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. സ്വർഗീയ ആനന്ദം ഇപ്പോൾ ഇവിടെ വച്ച് നുകരുകൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയും. ദൈവം മനുഷ്യനെ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത് ഒരു പുഴുവായിട്ടല്ല എന്ന് വീണ്ടും ഞാൻ എടുത്തു പറയുന്നു. അവൻ ഈശ്വരൻ തന്നെയാണ്. അസാധ്യമായി യാതൊന്നുമില്ല. ദൈവം തന്നിരിക്കുന്ന കഴിവുകളെ വിനിയോഗിക്കുവാൻ പഠിക്കുവിൻ. അങ്ങനെ പതിയെ പതിയെ നിങ്ങൾക്ക് ക്ലേശങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ  ജീവിതത്തിൽ നിന്നും കരകയറുവാൻ സാധിക്കും.

ബിനോയ് എം.ജെ.
30 വർഷങ്ങളായി തത്വചിന്ത പഠിക്കുകയും 20 വർഷങ്ങളായി സാധന ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു . 28-മത്തെ വയസ്സിൽ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം ഉപേക്ഷിച്ചു. മാതാ അമൃതാനന്ദമയിയുടെയും സദ്ഗുരു ജഗ്ഗി വാസുദേവൻെറയും ശിഷ്യനാണ്.

ഫോൺ നമ്പർ: 917034106120

സിസ്റ്റർ ഉഷാ ജോർജ്

അമ്മേ കർമ്മലറാണീ മാതേ
ഭാരതസഭയുടെ അപ്പസ്തോലികേ
ക്രൈസ്തവരുടെ മാർഗ്ഗദീപമേ
കൊല്ലം രൂപതയുടെ മധ്യസ്ഥേ
അമ്മേ കർമ്മല റാണി പ്രണാമം!!
ഇന്നിതാ നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ചൈതന്യത്താൽ സേവനമികവുമായി തലയുയർത്തിനില്ക്കുന്നു
ഞങ്ങളുടെ രൂപത കൊല്ലം രൂപത
കൃതജ്ഞതയാൽ ഞങ്ങൾ നമിക്കുന്നു നിന്നെ!!
ശ്രേഷ്ഠന്മാരാം നല്ലിടയന്മാരേയും
വൈദിക ശ്രേഷ്ഠരേയും സന്ന്യസ്തരേയും
സഭയ്ക്കായി ജന്മം നൽകിയ അമ്മേ
നന്ദിയർപ്പിക്കുന്നു കൃതജ്ഞതയാൽ!
ക്രിസ്തീയ ചൈതന്യം പകർന്നു നൽകിയ
കാരുണ്യമോർത്തു സ്തുതിക്കുന്നു നിന്നെ!
പാരമ്പര്യത്തിന്റെ എഴുന്നുറാം നിറവിൽ
നിറകതിരോടെ നില്ക്കും കൊല്ലം രൂപത
നിൻ കരുതലിൽ അഭിമാനത്തോടെ നില്പൂ
അമ്മേ കർമ്മലറാണീ എന്നും കൂട്ടായിരിക്കണേ!
നിൻ സ്നേഹ തലോടലിൻ നിറവിൽ
ഞങ്ങളുടെ മനവും നിറയട്ടെ നന്മയാൽ!

സിസ്റ്റർ ഉഷാ ജോർജ്

കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കൊടുവിളയിൽ കെ. പി. ജോർജിന്റെയും മേഴ്‌സി ജോർജിന്റെയും മകളായി ജനിച്ച സിസ്റ്റർ ഉഷാ ജോർജ്, കൊടുവിള ഉപഹാരമാതാ നഴ്‌സറി സ്കൂൾ, സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യർ യു.പി. സ്കൂൾ, സി.വി. കുഞ്ഞുരാമൻ മെമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ ഈസ്റ്റ് കല്ലട എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി; പ്രീഡിഗ്രിക്കുശേഷം ഹിന്ദി ഭാഷയിൽ സാഹിത്യാചാര്യയും 2005-ൽ റോമിലെ ഗ്രിഗോറിയൻ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് മതശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. പതിനാറാം വയസ്സുമുതൽ എഴുത്താരംഭിച്ച സിസ്റ്റർ ഉഷാ ജോർജ് മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷകളിൽ കഥ, കവിത, നോവൽ, ലേഖനം, ആസ്വാദനക്കുറിപ്പ്, അനുഭവക്കുറിപ്പ് തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിൽ രചനകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ‘സോളോ അമോറിസ്’ (2024), ‘യമുനയുടെ തീരത്ത്’ (2025), ‘ആത്മാവിലെ മുദ്രകൾ’ (2025) എന്നീ മലയാള കൃതികളും ‘വോച്ചെ ദെൽ മോദോ’ (ലോകത്തിന്റെ ശബ്ദങ്ങൾ) എന്ന ഇറ്റാലിയൻ കവിതാസമാഹാരവും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘സോളോ അമോറിസ്’ കഥാസമാഹാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരൂപണവും പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷിൽ എഴുതിയ 115 കവിതകളുടെ സമാഹാരം പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനൊരുങ്ങുകയാണ്. 2025-ലെ കൊട്ടാരക്കര കലാസാഹിത്യ സംഘത്തിന്റെ സാഹിത്യ പുരസ്കാരവും ഗുരുസാഹിത്യ സംഘടനയുടെ വനിതാരത്ന അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ വിവിധ അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുള്ള സിസ്റ്റർ ഉഷാ ജോർജ്, വേൾഡ് സ്പിരിച്വൽ ഹ്യൂമാനിറ്റി പീസ് ആൻഡ് ലിറ്റററി അസോസിയേഷൻ അംഗവുമാണ്; ഇമെയിൽ: [email protected]

തിരുവനന്തപുരം ∙ മുൻ ഡിജിപിയും ബിജെപി കൗൺസിലറുമായ ആർ.ശ്രീലേഖ തിരുവനന്തപുരം കോർപറേഷൻ കൗൺസിലർ സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. ശാസ്തമംഗലം വാർഡിൽനിന്നുള്ള ബിജെപി കൗൺസിലറായിരുന്ന ശ്രീലേഖ മേയർ വി.വി.രാജേഷിന്റെ ഓഫിസിലാണ് രാജിക്കത്ത് നൽകിയത്. രാജിക്കത്ത് കോർപറേഷൻ സെക്രട്ടറി സ്വീകരിച്ചു. വ്യക്തിപരമായ കാരണങ്ങളാലാണ് രാജിയെന്നാണ് ശ്രീലേഖയുടെ വിശദീകരണം. തിങ്കളാഴ്ച കലക്ടർക്കും കത്ത് നൽകുമെന്ന് അവർ വാട്‌സാപ് ഗ്രൂപ്പിലൂടെ അറിയിച്ചു. ശ്രീലേഖയുടെ രാജിയോടെ 101 അംഗ തിരുവനന്തപുരം കോർപറേഷൻ കൗൺസിലിൽ ബിജെപിയുടെ അംഗസംഖ്യ 49 ആയി. എൽഡിഎഫിന് 29, യുഡിഎഫിന് 20, സ്വതന്ത്രർക്ക് 2 സീറ്റുകളുമാണുള്ളത്.

ശ്രീലേഖയെ രാജിയിൽനിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ബിജെപി നേതൃത്വം ആരംഭിച്ചു. സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷൻ രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ ശ്രീലേഖയുമായി നേരിട്ട് ചർച്ച നടത്തുമെന്നാണ് വിവരം. രാജി സംബന്ധിച്ച് ശ്രീലേഖ കത്ത് നൽകിയതായി മേയർ വി.വി.രാജേഷും സ്ഥിരീകരിച്ചു. വ്യക്തിപരമായ അസൗകര്യങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കത്ത് നൽകിയതെന്നും പ്രശ്‌നപരിഹാരത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുകയാണെന്നും മേയർ പറഞ്ഞു. രാജിക്കത്ത് നൽകേണ്ടത് നഗരസഭാ സെക്രട്ടറിക്കാണെന്നും വിഷയത്തിൽ ബിജെപി നേതൃത്വം ഇടപെടുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം, ശ്രീലേഖയുടെ രാജിയെക്കുറിച്ച് തനിക്ക് നേരത്തെ അറിവില്ലായിരുന്നുവെന്ന് ഡപ്യൂട്ടി മേയർ ആശാനാഥ് പ്രതികരിച്ചു.

ബിജെപി നേതൃത്വവുമായി ശ്രീലേഖയ്ക്ക് നേരത്തെ തന്നെ വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ അഭിപ്രായഭിന്നതകളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. കോർപറേഷൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നാലെ മേയർ സ്ഥാനത്തേക്ക് പരിഗണിക്കാതിരുന്നതിൽ ശ്രീലേഖയ്ക്ക് അതൃപ്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണഘട്ടത്തിൽ ബിജെപി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയിരുന്ന ശ്രീലേഖയ്ക്ക് പകരം വി.വി.രാജേഷിനെ മേയറാക്കുകയായിരുന്നു. തുടർന്ന് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വട്ടിയൂർക്കാവിൽ ബിജെപി സ്ഥാനാർഥിയായി മത്സരിച്ചെങ്കിലും മൂന്നാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു ശ്രീലേഖ. പ്രതീക്ഷിച്ച വോട്ടുകൾ ലഭിച്ചില്ലെന്ന വിമർശനങ്ങളും ഉയർന്നിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് കൗൺസിലർ സ്ഥാനത്തുനിന്നുള്ള അപ്രതീക്ഷിത രാജി.

കേരളത്തിൽ പുരാവസ്തു പ്രേമികളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഓൺലൈൻ തട്ടിപ്പുകൾ വർധിക്കുന്നതായി പരാതി. അപൂർവ പുരാവസ്തുക്കളെന്ന പേരിൽ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ച് വളരെ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് വിൽപ്പന വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ തട്ടിപ്പുകാർ വാങ്ങുന്നവരെ കുടുക്കുകയാണെന്നാണ് ശേഖരകരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്. ചിലപ്പോൾ യഥാർത്ഥ വസ്തുക്കൾക്ക് പകരം പകർപ്പുകൾ നൽകുകയോ പണം വാങ്ങിയ ശേഷം സാധനം കൈമാറാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന സംഭവങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

വാങ്ങൽ-വിൽപ്പന ഇടപാടുകൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിരവധി സോഷ്യൽ മീഡിയ ഗ്രൂപ്പുകളിലും തട്ടിപ്പുകൾ നടക്കുന്നതായി പരിചയസമ്പന്നരായ ശേഖരകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അജ്ഞാത അഡ്മിന്മാർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഇത്തരം ഗ്രൂപ്പുകൾ വഴി വിശ്വാസ്യതയില്ലാത്ത ഇടപാടുകൾ നടക്കുന്നതിനാൽ വിൽപ്പനക്കാരുടെയും വസ്തുക്കളുടെയും ആധികാരികത ഉറപ്പാക്കാതെ ഇടപാടുകളിൽ ഏർപ്പെടരുതെന്നാണ് നിർദേശം.

വ്യാപകമായി അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്തിയ പുരാവസ്തുക്കളും പകർപ്പുകളും ഓൺലൈൻ വിപണിയിൽ വ്യാപകമായി വിറ്റഴിക്കപ്പെടുന്നതായും ആശങ്ക ഉയരുന്നു. പുരാവസ്തുക്കളുടെ സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി പുനരുദ്ധാരണം നടത്തുന്നത് സാധാരണ നടപടിയാണെങ്കിലും, എത്രത്തോളം അറ്റകുറ്റപ്പണി നടത്തിയിട്ടുണ്ട്, വസ്തുവിന്റെ ഉറവിടം എന്താണ്, മുൻ ഉടമകൾ ആരൊക്കെയാണ് തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ വാങ്ങുന്നവരോട് കൃത്യമായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യമെന്ന് ഈ രംഗത്തെ വിദഗ്ധർ പറയുന്നു.